Theatrale Persoonlijkheid

 

Algemeen

Mensen met een theatrale persoonlijkheid zijn warm, energetisch en intuïtief. Meestal zijn het vrouwen, maar ook mannen met deze persoonlijkheid kunnen voorkomen. Ze voelen zich erg aangetrokken tot persoonlijke drama's en risiko's. Ze staan gekend om hun hoge angst, en hun hoge intensiteit en reactiviteit in interpersoonlijk contact. Ze zoeken hoog-visuele werkzaamheden, waarbij ze in het middelpunt van de belangstelling staan. Ze kunnen zo verslaafd zijn aan opwinding dat ze van de ene in de andere crisis terecht komen. Om in de aandacht te komen en te blijven wordt geen middel geschuwd, het meest gebruikte middel is overdrijving. Een theatrale persoonlijkheid werd vroeger een hysterische persoonlijkheid genoemd. Een hysterische vrouw kleedt zich uitdagend en bloeit op van de blikken en de aandacht die dat uitlokt.

 

Psychodynamische verklaring

Theatrale persoonlijkheden kennen een verschillende macht en waarde toe aan de verschillende seksen. Mannen worden gezien als machtig, narcistisch en gevaarlijk. Vrouwen worden gezien als zwak en hulpeloos. Naar mannen wordt opgekeken, op vrouwen wordt neergekeken. Deze persoonlijkheid tracht voor zichzelf een veilige haven te creëren door zich te binden aan mannen die door haar of hem gezien worden als machtig en krachtig. Hiervoor kan hij of zij haar seksualiteit gebruiken. Eenmaal een man gevonden, zal ze zijn tederheid uitlokken, maar zodra haar dit lukt zal ze op hem neerkijken, want dan is hij immers geen prototypische man (zie foto's hieronder)! Ze kan goed verleiden, maar het kan best zijn dat ze eerder afkerig staat tegenover intieme seks, die voor haar met angst overladen is (mannelijke macht, angst voor verwerping). Deze persoonlijkheden kampen met een innerlijk conflict. Enerzijds ziet ze mannen als sterk en opwindend, anderzijds is er een onbewuste haat en nijd ten opzichte van diezelfde als machtig ervaren mannen. Ze zien zichzelf als een klein, angstig en defectueus kind, dat probeert om te gaan met een wereld die gedomineerd wordt door machtige en vreemde anderen. Alhoewel ze zéker over kunnen komen als manipulerend en controlerend, is hun zelfbeeld totaal anders! Er wordt enkel gemanipuleerd in functie van het creëren van een veilig eiland in een angstaanjagende wereld, om de zelfwaarde te stimuleren of om angstaanjagende moeilijkheden te controleren.

Het aandacht-zoekende van de theatrale persoonlijkheid heeft de onbewuste betekenis van het zoeken naar bevestiging en de geruststelling dat men hen aanvaardt, vooral dat hun sekse wordt aanvaard in tegenstelling tot hun ervaringen in hun kindertijd. Door op te vallen en hun lichaam te etaleren, proberen ze zich als vrouw aangevoelde minderwaardigheid om te plooien naar fysieke aantrekkingskracht en macht. Hun exibitionisme werkt dus als een soort antidepressiva.

.

Relaties met andere mensen

Wanneer een theatrale persoonlijkheid zich genegeerd voelt, of als er verlating dreigt, botst dat met zijn of haar zelfbeeld van indruk maken en aantrekkelijk zijn. Het beeld van anderen is dat zij te verleiden zijn en bewonderaars kunnnen zijn. Hieruit volgt dat indruk maken noodzakelijk is om geaccepteerd te worden. Dit geeft een gevoel van jaloezie en trots en leidt tot overdrijven in het algemeen en tot charmeren in relaties met anderen. Wanneer theatrale persoonlijkheden hun gevoelens uiten komen ze dan ook dikwijls gedramatiseerd, kunstmatig en overdreven over. Dit betekent echter niet dat ze geen emoties zouden hebben. Wel kunnen hun emoties van het ene moment op het andere totaal omslaan. Wanneer ze hun emoties uitvergroten, doen ze dat omdat ze angstig zijn en zichzelf en anderen willen overtuigen van hun recht op zelfexpressie. Tegelijkertijd houden ze met deze manier van communiceren de optie open om hun woorden terug te nemen of te minimaliseren indien ze niet serieus genomen zouden worden. Theatrale persoonlijkheden trachten hun zelfwaarde te verhogen door zich te binden aan mannen die gezien worden als machtig. Hun zelfvertrouwen is dus afhankelijk van het gevoel dat ze evenveel status en macht hebben dan mensen van de andere sekse. Verbonden zijn met een machtig man, vooral gezien worden met zo iemand, kan leiden tot een verhoging van het zelfvertrouwen (cfr. groupies). Soms zijn ze erg plakkerig en/of afhankelijk.

 

Andere kenmerken

Wanneer theatrale persoonlijkheden macht ervaren of agressief gedrag stellen, zien ze dit als de mannelijke kant in hen, niet als deel van hun vrouwelijkheid:" Wanneer ik me sterk voel, voel ik me zoals een man, niet als een sterke vrouw." Ook al lijkt dit niet zo inwendig ervaren theatrale persoonlijkheden veel angst en zijn ze hypergevoelig. Ze hebben het moeilijk om stresserende ervaringen te verwerken. Ze zoeken stimulatie, maar worden overweldigd door teveel stimulatie. Soms lijkt het alsof ze emotioneel onverschillig blijven ten aanzien van aangrijpende gebeurtenissen (la belle indifférence).

 

Vroeger dacht men dat theatrale persoonlijkheden, de vrouwelijke variant was van de antisociale persoonlijkheid. Toch zijn meer theatraal georganiseerde mensen intens gericht op de ander, conflictueus en angstig. Antisociale persoonlijkheden en zeker psychopaten zien angst als zwakheid. Theatrale persoonlijkheden worden geïntimideerd door mannelijke macht, psychopaten niet.

 

Hulpverlening

Theatrale persoonlijkheden staan meestal niet weigerachtig tegenover hulpverlening, maar hebben de neiging hun klachten en problemen in aantal en hevigheid te overdrijven. Doorheen hun leven hebben deze persoonlijkheden strategieën zoals exhibitionisme, expressiviteit en indruk maken overontwikkeld, terwijl strategieën zoals zelfreflectie, beheersing en ordelijkheid onderontwikkeld zijn gebleven.

Een goede therapeut zal een afhankelijke persoonlijkheid door middel van positieve, nieuwe, of corrigerende ervaringen helpen om huidige en remmende gedachten te vervangen door andere gedachten (zie onderstaande tabel).

 

Huidige gedachten
Andere gedachten
- ik ben aantrekkelijk, ik heb glamour, ik maak indruk
- ik ben gewoon ook goed genoeg
- ik moet anderen verleiden of amuseren om geaccepteerd te worden
- anderen zijn vaak neutraal en accepterend
- Anderen moeten mij bewonderen
- ook als ik geen indruk maak, ben ik waardevol en acceptabel
- ik moet altijd mijn gevoel volgen
- nadenken over je gevoel kan een meer evenwichtige relatie geven

 

Informatieve film

Voorbeeld van een vrouwelijke theatrale persoonlijkheid.

 

Persoonlijkheidsorganisatie

Neurotische theatrale persoonlijkheid

De meeste theatrale persoonlijkheden hebben een neurotische persoonlijkheidsorganisatie. Ze hebben dus voldoende identiteitsintegratie, realiteitstoetsing en mature afweermechanismen. Toch blijft hun kern:"Ik ben een niemandal, als men mij niet ziet staan!".

Borderline theatrale persoonlijkheid

Theatrale persoonlijkheden met een borderline persoonlijkheidsorganisatie kunnen erg ver regresseren. Ze kunnen zelfs werkelijk ziek worden van een tekort aan aandacht, ze zijn erg plakkerig afhankelijk.